IB Diploma Programme Chemistry · 2026–2027
IB Kimya Konuları
SL & HL Müfredatı ve Syllabus
IB Chemistry, Standard Level (SL - 150 saat) ve Higher Level (HL - 240 saat) olmak üzere iki düzeyde sunulan uluslararası bir programdır. Bu rehberde 2025 yeni sınav formatına uyumlu Structure 1–3 ve Reactivity 1–3 ünitelerini, HL ek kazanımlarını, Option modüllerini ve IA deneysel programını bulabilirsiniz.
Bu Rehberde Neler Var?
IB Kimya Konuları: 1. Core Konular (SL & HL Ortak)
IB Kimya programında hem Standard Level (SL) hem de Higher Level (HL) öğrencilerinin eksiksiz sorumlu olduğu ortak temel konular:
🧪 Models of the Particulate Nature of Matter
Maddenin tanecikli yapısı, nükleer atom, izotoplar, elektron dizilimleri, mol kavramı ve ideal gaz denklemleri (PV=nRT).
🔗 Models of Bonding and Structure
İyonik model, kovalent bağ ve Lewis yapıları, moleküler geometri (VSEPR), metalik bağ ve malzemelerin fiziksel özellikleri.
📊 Classification of Matter
Periyodik sistem özellikleri (periodicity), fonksiyonel gruplar, organik bileşiklerin homolog serileri ve adlandırma kuralları.
🔥 What Drives Chemical Reactions?
Entalpi değişimlerinin ölçülmesi, kalorimetre hesaplamaları (Q=mcΔT), bağ entalpileri, Hess Yasası ve yakıtlardan enerji üretimi.
⚖️ How Much, How Fast, and How Far?
Tepkime stokiyometrisi, sınırlayıcı reaktif, çarpışma teorisi, tepkime hızı ve dinamik kimyasal denge ilkeleri (Le Châtelier).
IB Kimya Konuları: 2. Experimental Programme (SL & HL)
IB Kimya yalnızca teorik bir sınav değildir; öğrencinin pratik bilimsel becerileri müfredatın ayrılmaz bir parçasıdır:
🔬 Laboratuvar Uygulamaları (Pratik Beceriler)
Deney tasarımı, hassas ölçüm aletlerinin kullanımı, primer veri toplama, rastgele ve sistematik hata analizi, grafik çizimi ve belirsizlik hesaplamaları.
🤝 Collaborative Sciences Project
Biyoloji, fizik ve bilgisayar bilimi öğrencileriyle birlikte yürütülen, disiplinler arası gerçek dünya problemlerine bilimsel çözüm arama projesi.
📝 Scientific Investigation (Internal Assessment - IA)
Öğrencinin kendi seçtiği bir araştırma sorusu üzerinden bağımsız deney tasarladığı veya simülasyon/veri tabanı kullandığı maksimum 3.000 kelimelik bireysel araştırma raporudur. Final diploma notunun %20'sini oluşturur ve IBO denetmenleri tarafından uluslararası moderasyona tabi tutulur.
IB Kimya Konuları: 3. Additional Higher Level (HL Yalnızca)
Higher Level (HL) seçen öğrencilerin 90 saatlik ek sürede gördüğü ileri düzey kimya kazanımları (AHL). Tıp, Kimya Mühendisliği ve Biyomedikal hedefleyen adayların bu başlıklarda tam hakimiyet kurması şarttır:
📈 Entropy and Spontaneity HL
Entropi (ΔS), Gibbs Serbest Enerjisi (ΔG = ΔH − TΔS), istemlilik şartları ve denge sabitiyle termodinamik ilişki.
⚡ Kinetics: Mechanisms of Chemical Change HL
Hız bağıntıları, tepkime derecesi, çok basamaklı tepkime mekanizmaları, Arrhenius denklemi ve aktivasyon enerjisi grafikleri.
⚖️ Equilibrium: Theory, Calculations, Le Châtelier HL
Kc ve Kp hesaplamaları, tepkime kesri (Q), Gibbs enerjisi ile denge sabiti bağıntısı (ΔG° = -RT ln K).
🧪 Acids and Bases (İleri Düzey) HL
Ka ve Kb asit-baz ayrışma sabitleri, pKa/pKb, tampon çözeltiler (buffers), titrasyon eğrileri, indikatörler ve tuz hidrolizi.
🔋 Oxidation–Reduction Processes (Elektrokimya) HL
Standart elektrot potansiyelleri (E°), Nernst mantığı, elektroliz hücreleri, Faraday hesaplamaları ve elektro-kaplama.
🌿 Organic Chemistry (İleri Organik) HL
Nükleofilik sübstitüsyon mekanizmaları (SN1 ve SN2), elektrofilik katılma, kiralite, optik izomeri ve sentetik sentez basamakları.
📊 Measurement & Spectroscopic Identification HL
1H-NMR spektroskopisi, Kütle Spektrometresi (MS), Kızılötesi (IR) spektroskopisi ve X-Ray kristalografisiyle molekül yapısı tayini.
IB Kimya Konuları: 4. Seçmeli Konular (Options A–D)
IB Kimya'nın klasik müfredatında yer alan ve yeni 2025 Structure/Reactivity modelinde tematik olarak ana konuların içine yedirilen dört uzmanlık alanı:
Option A: Materials (Malzeme Bilimi)
Metaller, alaşımlar, seramikler, polimerler, kompozit malzemeler, sıvı kristaller ve nanoteknoloji uygulamaları.
Option B: Biochemistry (Biyokimya)
Proteinler ve enzim kinetiği, lipitler, karbonhidratlar, nükleik asitler (DNA/RNA) ve hücresel metabolizma kimyası.
Option C: Energy (Enerji Kimyası)
Fosil yakıtlar, nükleer füzyon ve fisyon, güneş pilleri, biyoyakıtlar, yakıt hücreleri ve batarya teknolojileri.
Option D: Medicinal Chemistry (Tıbbi İlaç Kimyası)
İlaç keşfi ve geliştirme süreçleri, antibiyotikler, antiviraller, aspirin/penisilin sentezi ve nükleer tıp uygulamaları.
IB Chemistry Syllabus (English Breakdown)
Uluslararası Bakalorya (IBO) Kimya kılavuzundaki güncel ünite ve alt konu kodlarının eksiksiz dökümü. İlgili başlığa tıklayarak alt kazanımları açabilirsiniz:
- Structure 1.1—Introduction to the particulate nature of matter – Elements, compounds, mixtures; kinetic molecular theory; temperature in Kelvin; changes of state
- Structure 1.2—The nuclear atom – Protons, neutrons, electrons; isotopes; mass spectra; calculating relative atomic mass
- Structure 1.3—Electron configurations – Emission spectra, quantized energy levels, atomic orbitals (s, p, d, f), Pauli principle, Hund's rule, ionization energy, successive ionization data (HL)
- Structure 1.4—Counting particles by mass: The mole – Mole concept, Avogadro constant, molar mass, empirical & molecular formula, molar concentration
- Structure 1.5—Ideal gases – Ideal gas assumptions, real gas deviations, ideal gas equation PV=nRT, molar volume at STP
- Structure 2.1—The ionic model – Cations, anions, ionic bonding, lattice enthalpy, physical properties of ionic compounds
- Structure 2.2—The covalent model – Single/double/triple covalent bonding, Lewis formulas, formal charge (HL), VSEPR molecular shapes, polarity, resonance, hybridization sp/sp2/sp3 (HL), sigma and pi bonds (HL)
- Structure 2.3—The metallic model – Metallic bonding lattice, delocalized electrons, electrical/thermal conductivity, alloys
- Structure 2.4—From models to materials – Bonding triangle (van Arkel-Ketelaar), polymers, addition & condensation polymerization, plastics recycling
- Structure 3.1—The periodic table: Classification of elements – Periods, groups, s/p/d/f blocks, periodic trends (atomic radii, electronegativity, electron affinity), transition metals and colored d-d splitting complexes (HL)
- Structure 3.2—Functional groups: Classification of organic compounds – Homologous series, functional groups (alcohols, aldehydes, ketones, carboxylic acids, amines, esters), IUPAC nomenclature, structural isomerism, stereoisomerism (cis/trans, E/Z, enantiomers) (HL)
- Reactivity 1.1—Measuring enthalpy changes – Endothermic and exothermic processes, reaction coordinate diagrams, calorimetry, q=mcΔT calculation
- Reactivity 1.2—Energy cycles in reactions – Average bond enthalpies, Hess's Law cycles, standard enthalpy of formation & combustion, Born-Haber cycle and lattice enthalpy (HL)
- Reactivity 1.3—Energy from fuels – Fossil fuels, biofuels, fuel cells, carbon footprint and energetic efficiency
- Reactivity 1.4—Entropy and spontaneity (HL) – Absolute entropy S°, standard entropy change ΔS°, Gibbs free energy equation ΔG° = ΔH° − TΔS°, thermodynamic spontaneity and equilibrium
- Reactivity 2.1—How much? The amount of chemical change – Limiting reactant calculations, theoretical/actual/percentage yield, atom economy
- Reactivity 2.2—How fast? The rate of chemical change – Collision theory, factors affecting reaction rates, Maxwell-Boltzmann distribution, rate expressions and rate constant k (HL), reaction orders, Arrhenius equation and ln k vs 1/T plots (HL)
- Reactivity 2.3—How far? The extent of chemical change – Equilibrium state, equilibrium law Kc, Le Châtelier's principle, reaction quotient Q (HL), relationship between ΔG° and equilibrium constant Kc (HL)
- Reactivity 3.1—Proton transfer reactions – Brønsted-Lowry acid-base definition, amphiprotic species, pH scale, strong/weak acids and bases, acid deposition, pH titration curves (HL), buffer solutions (HL), acid-base indicators (HL)
- Reactivity 3.2—Electron transfer reactions – Oxidation numbers, half-reactions, voltaic (galvanic) cells, electrolytic cells, standard electrode potentials E° (HL), cell potential calculations and free energy ΔG° = -nFE° (HL)
- Reactivity 3.3—Electron sharing reactions – Radicals, homolytic fission, free radical substitution mechanism of alkanes with halogens
- Reactivity 3.4—Electron-pair sharing reactions – Nucleophiles and electrophiles, heterolytic fission, SN1 and SN2 mechanisms for haloalkanes (HL), electrophilic addition of alkenes, Lewis acid-base adducts and complex ions (HL)
IB Higher Level (HL) Chemistry Subjects
HL sınavında Paper 1 ve Paper 2'de ağırlıklı olarak soru gelen 11 derinlemesine konu alanı:
1. Stoichiometric Relationships
Gaz hacimleri, çözelti derişimleri ve reaksiyon verimi hesaplamaları.
2. Atomic Structure & Electrons (HL)
İyonlaşma enerjisi sıçramaları, yakınsama limiti ve orbital enerjileri.
3. Periodicity: d-Block Elements (HL)
Geçiş metalleri, ligandlar, kompleks iyonlar ve renk oluşum teorisi.
4. Chemical Bonding & Structure (HL)
Formal yük, rezonans melezleri, sp/sp2/sp3 hibritleşmesi, sigma ve pi bağları.
5. Energetics: Energy Cycles (HL)
Born–Haber döngüsü, kafes enerjisi, hidratlaşma ve Gibbs serbest enerjisi.
6. Chemical Kinetics (HL)
Hız denklemleri, basamak mekanizmaları, molekülerlik ve Arrhenius analizi.
7. Equilibrium Calculations (HL)
Denge bağıntıları, Kc ve Kp hesaplamaları, Gibbs enerjisi ile denge ilişkisi.
8. Acids and Bases (HL)
Ka, Kb, pKa, pKb, Henderson-Hasselbalch tampon formülleri ve tuz hidrolizi.
9. Redox Processes & Electrochemistry (HL)
Standart elektrot potansiyelleri tablosu, istemlilik ve elektroliz nicel hesapları.
10. Organic Chemistry Mechanisms (HL)
SN1/SN2 karbokatyon kararlılığı, elektrofilik katılma, kiralite ve sentez adımları.
11. Measurement & Data Processing (HL)
1H-NMR pik yarılmaları, IR karakteristik bağ frekansları ve kütle spektrometre fragmanları.
IB Kimya'da 7 Tam Not Almak Tesadüf Değildir
IB Kimya müfredatı, ezberci yöntemlerle geçilemeyecek kadar analitik ve derinlemesine bir yapıya sahiptir. Mark Scheme odaklı geçmiş sınav analizi, Paper 1B veri soruları ve kusursuz bir IA raporu ile 7 hedefinizi güvenceye alıyoruz.
💬 WhatsApp ile Doğrudan Mustafa Hoca'ya UlaşınÜcretsiz Kimya Seviye Tespiti
Öğrencinin mevcut kimya seviyesini, SL/HL tercihini ve hedeflediği üniversite bölümünü iletin; 24 saat içinde kişiye özel çalışma planını oluşturalım.
IB Kimya Konuları ve Sınavı Hakkında Merak Edilenler
IB Kimya 2025 yeni müfredatında (Structure & Reactivity) ne değişti?
2025 ilk sınav oturumuyla birlikte eski 11 konuluk sıralı müfredat yapısı kaldırılmış; tüm kimya konuları "Structure" (Yapı) ve "Reactivity" (Tepkime) olmak üzere iki ana tema altında toplanmıştır. Ayrıca eski Paper 3 (Seçmeli modüller) kaldırılarak temel kazanımlar Paper 1 ve Paper 2 içerisine entegre edilmiştir. Sınavda artık veri analizi ve bilimsel okuryazarlık çok daha belirleyicidir.
IB Kimya SL ve HL arasındaki en temel fark nedir?
Standard Level (SL) 150 saat, Higher Level (HL) ise 240 saatlik bir çalışma programıdır. HL öğrencileri temel konuların yanı sıra Additional Higher Level (AHL) olarak adlandırılan ileri termodinamik (entropi/Gibbs), basamaklı reaksiyon kinetiği, Ka/Kb tampon hesaplamaları, elektrokimyasal hücre potansiyelleri ve ileri organik reaksiyon mekanizmalarından (SN1, SN2) sorumludur.
IB Kimya sınav formatı ve Paper dağılımı nasıldır?
Yeni sistemde sınav iki ana kağıttan oluşur: Paper 1A (Çoktan seçmeli sorular) ve Paper 1B (Veri analizi ve deneysel beceri soruları) tek bir oturumda birleştirilmiştir. Paper 2 ise kısa ve uzun yanıtlı yapılandırılmış klasik sorulardan oluşur. Sınavın %80'i bu iki kağıttan, %20'si ise bireysel araştırma projesi olan Internal Assessment (IA) çalışmasından gelir.
Kimya Internal Assessment (IA) nasıl hazırlanır ve puanı ne kadardır?
Internal Assessment (Scientific Investigation), öğrencinin özgün bir araştırma sorusu formüle ettiği, hipotez kurduğu ve laboratuvarda deney yaparak ya da simülasyonlarla veri topladığı 3.000 kelimelik bir akademik rapordur. 24 puan üzerinden okul öğretmeni tarafından değerlendirilir ve IBO baş denetmenleri tarafından moderasyondan geçer.
Tıp ve Kimya Mühendisliği için Kimya HL almak şart mıdır?
Evet, İngiltere (Oxford, Cambridge, Imperial vb.), Hollanda (TU Delft, Groningen vb.) ve Avrupa'daki tıp fakülteleri ile kimya/biyomedikal mühendisliği programları istisnasız Kimya HL dersini şart koşar. Başvuru kabulü için de bu dersten en az 6 veya 7 tam not alınması beklenir.
IB Kimya'da 7 tam not almak için past paper nasıl çözülmelidir?
IB Kimya'da sadece konuyu bilmek yetmez; IBO'nun Mark Scheme (Cevap Anahtarı) diline tam hakim olmak gerekir. Özellikle termodinamik, asit-baz ve mekanizma sorularında sınav denetmenlerinin aradığı anahtar kelimeleri (key terms) kullanmak şarttır. Son 7 yılın Mayıs ve Kasım past paper sınavları süre tutularak çözülmeli ve hata analizi yapılmalıdır.
Option modülleri (Malzeme, Biyokimya, Enerji, Tıbbi Kimya) yeni sınavda çıkacak mı?
Yeni 2025 müfredatında klasik Option A–D seçmeli modülleri müstakil bir kağıt olarak kaldırılmıştır. Ancak bu modüllerdeki temel biyokimya, polimer ve enerji kimyası kazanımları Structure 2 ve Reactivity 1 ünitelerinin içerisine entegre edilmiştir. Dolayısıyla öğrenciler bu kazanımlardan Paper 1 ve Paper 2 içinde sorumludur.
Mustafa Hoca ile IB Kimya özel ders programı nasıl yürütülür?
26+ yıllık ODTÜ mezunu Kimya zümre lideri Mustafa Hoca; her dönem Robert, Koç, Enka gibi okullardan yalnızca 10–15 butik öğrenciye ders vermektedir. Derslerde konu anlatımının yanı sıra soru kökü analizleri, Paper 1B veri yorumlama stratejileri, geçmiş yıl soru çözümleri ve IA laboratuvar raporunun adım adım akademik mentörlüğü sağlanır.
🚀 IB Kimya'da 7 Tam Not Hedefinize Ulaşın
26 yıllık ODTÜ'lü zümre başkanımızla SL & HL tüm Structure ve Reactivity konuları, Mark Scheme odaklı past paper çözümleri ve IA danışmanlığı.
📞 WhatsApp ile İletişim 🧪 IB Kimya Özel Ders Sayfasını İncele →✔ 26+ yıl kimya tecrübesi | ✔ ODTÜ Mezunu Baş Eğitmen | ✔ IB Chemistry Uzmanlığı | ✔ IA ve Past Paper Desteği