IB Diploma Nasıl Alınır: 24 Puan Kuralı ve Geçme Şartları
IB Diploma alabilmek "24 puan toplamak" cümlesine indirgenemez. Diploma verilmeden önce sekiz farklı koşul aynı anda sağlanmalı — biri eksik kalırsa toplam puan çok yüksek olsa bile diploma verilmez.
Bu Rehber Neyi Netleştiriyor?
İçindekiler
- 145 Puanın Anatomisi (42 Ders + 3 Çekirdek)
- 2Diploma İçin Gereken 8 Koşul
- 3Puan Yeterli Ama Diploma Yok: 6 Tipik Durum
- 4TOK + EE Puan Matrisi (A–E Kombinasyonları)
- 5Diploma Riskini Azaltan 4 Hazırlık Alışkanlığı
- 6Mustafa Hoca ile Akademik Mentorluk ve Başvuru Formu
- 7İlgili IB Geçiş ve Stratejik Planlama Rehberleri
- 8IB Diploma Geçme Şartları Hakkında Sıkça Sorulanlar
45 Puan Nereden Geliyor?
Diploma notu iki ayrı kaynaktan oluşur: altı dersin toplamı ve TOK/EE'den gelen ek puan. Ama bu toplamın kendisi diploma garantisi anlamına gelmez — aşağıdaki sekiz koşul ayrı ayrı sağlanmalı. Doğru ders ve seviye planlaması için IB Ders Seçimi ve Bölüm Rehberi sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Altı Ders (Maksimum 42)
Her ders 1-7 arası notlanır. 3 HL ve 3 SL (veya 4 HL ve 2 SL) dersin toplamı diploma puanının omurgasını oluşturur.
TOK + EE (Maksimum 3)
İkisi birlikte resmi kombinasyon matrisine göre değerlendirilir — sabit bir "A=3, B=2" dönüşümü değildir.
CAS (Puan Yok)
Puan tablosuna sayısal katkı yapmaz, sadece "tamamlandı / tamamlanmadı" (Pass/Fail) olarak diplomayı kilitler.
42 + 3 = 45, teorik tavan budur. Ancak CAS eksikse veya sekiz temel kuraldan biri ihlal edilmişse, öğrenci 40 puan alsa dahi IB Diploması verilmez ve yalnızca ders sertifikası (Course Certificate) düzenlenir.
Diploma İçin Gereken 8 Koşul
Aşağıdaki koşulların hepsi aynı anda eksiksiz sağlanmalıdır. Bu sekiz maddenin pratikte en çok elenmeye yol açan maddeleri 6. ve 7. maddelerdir: HL ve SL puan toplamları, genel puandan bağımsız olarak ayrıca kontrol edilen iki zorunlu alt bariyerdir. Sınav telafisi ve oturum kuralları için IB Kasım Sınavı & Retake Rehberi sayfamıza bakabilirsiniz.
Tüm dersler, TOK ve EE puanları toplamı en az 24 olmalıdır.
Tüm 6 dersten, Theory of Knowledge (TOK) ve Extended Essay'den (EE) geçerli bir not verilmiş olmalıdır.
Tüm derslerden en az 2 alınmış olmalıdır — herhangi bir dersten 1 almak tek başına diplomayı doğrudan iptal eder.
En fazla iki adet 2 notu alınabilir (dersin HL veya SL olması fark etmez).
En fazla üç adet 3 veya altı (2 ve 3) notu bulunabilir (HL veya SL fark etmez).
HL (Higher Level) derslerden toplam en az 12 puan alınmalıdır (4 HL alan adaylarda en yüksek 3'ü sayılır).
SL (Standard Level) derslerden toplam en az 9 puan alınmalıdır (2 SL alan adaylarda en az 5 puan yeterlidir).
CAS (Yaratıcılık, Etkinlik, Hizmet) gereksinimleri okul koordinatörlüğü tarafından eksiksiz onaylanmalıdır.
Puan Yeterli Ama Diploma Yok: 6 Tipik Durum
Aşağıdaki tablo, öğrenci ve velilerin en sık düştüğü yanılgıları özetler. Özellikle son satır çok kritiktir: Aynı genel toplama sahip iki öğrenciden biri diploma alırken diğeri alamayabilir — temel fark, HL derslerin kendi içindeki puan dağılımıdır.
| Öğrenci Not Profili / Durumu | Diploma? | Gerekçe ve Kural İhlali |
|---|---|---|
| Toplam 23 puan, diğer tüm 7 koşul eksiksiz tamam | Hayır | Kural 1 ihlali: 24 minimum puan eşiği sağlanamadı. |
| Toplam 24 puan, üç adet 3 notu var, gerisi tamam | Evet | "En fazla üç adet 3" sınırında kalındı — kural ihlali yok. |
| Toplam 24 puan, üç adet 2 notu var | Hayır | Kural 4 ihlali: "En fazla iki adet 2" kuralı çiğnendi. |
| Toplam 30 puan, bir derste 1 notu var | Hayır | Kural 3 ihlali: "Tüm derslerden en az 2" şartı sağlanamadı. |
| Toplam 40 puan, CAS portfolyosu tamamlanmamış | Hayır | Kural 8 ihlali: CAS şartı puandan bağımsız zorunlu bir kriterdir. |
| HL dersleri toplamı 11, genel diploma toplamı 26 | Hayır | Kural 6 ihlali: HL alt eşiği (en az 12 puan) sağlanamadı. |
Somut Örnek: Üç HL dersinden (örneğin Kimya HL, Matematik HL, Fizik HL) 4-4-6 alan bir öğrenci 14 puanla HL eşiğini rahatça geçerken; 3-4-4 alan bir öğrenci 11 puanla bu eşiğin altında kalır. İki öğrencinin SL dersleriyle birlikte genel toplamları birbirine çok yakın olsa dahi biri IB diploması alırken diğeri başarısız sayılır.
TOK + EE Puan Matrisi
Theory of Knowledge (TOK) ve Extended Essay'in (EE) her biri bağımsız olarak A'dan E'ye harf notu alır; ancak diploma notuna eklenen 3 bonus puan, bu ikisinin kesiştiği resmi matristen hesaplanır. Herhangi birinden E (Elementary) notu gelmesi, diğer hücreden tamamen bağımsız olarak diplomayı otomatik olarak iptal eder.
| TOK \ EE | A | B | C | D | E |
|---|---|---|---|---|---|
| A | 3 Puan | 3 Puan | 2 Puan | 2 Puan | Ret (Elenir) |
| B | 3 Puan | 2 Puan | 2 Puan | 1 Puan | Ret (Elenir) |
| C | 2 Puan | 2 Puan | 1 Puan | 0 Puan | Ret (Elenir) |
| D | 2 Puan | 1 Puan | 0 Puan | 0 Puan | Ret (Elenir) |
| E | Ret | Ret | Ret | Ret | Ret (Elenir) |
💡 Not: TOK ve EE'den D+D alan bir öğrenci 0 bonus puan alır; ancak toplam puanı 24'ü geçiyor ve diğer 7 şartı sağlıyorsa diplomayı kazanabilir. Buna karşın C+E veya A+E alan bir aday doğrudan diploma hakkını kaybeder.
Diploma Riskini Azaltan 4 Hazırlık Alışkanlığı
1. 3 notunu asla "güvenli" görmeyin
Kural en fazla üç adet 3'e izin verir; ancak bu sınırda gezinmek, deneme veya final sınavında gelebilecek tek bir sürpriz düşük notun tüm diplomayı iptal etmesi riskini doğurur. Hedef daima 4 ve üzerine çıkmak olmalıdır.
2. HL ve SL alt toplamlarını ayrı takip edin
Genel toplamın 28-30 görünmesi, HL tarafındaki bir çöküşü perdeleyebilir. HL derslerinizden biri zayıfsa, diğer ikisinin onu 12'ye tamamlayıp tamamlamadığını her dönem başı ve deneme sonrasında mutlaka kontrol edin.
3. EE ve TOK sürecini son aylara bırakmayın
EE ve TOK bağımsız harf notu üretir; E notu diplomayı doğrudan yakar. Zamanında teslim edilen, akademik danışman eşliğinde revize edilen taslaklar bu riski sıfıra indirir ve hanenize garanti 2-3 bonus puan kazandırır.
4. CAS'i "nasılsa sonra hallolur" sanmayın
Puan üretmediği için öğrencilerin en çok ertelediği bileşendir. Ancak 12. sınıfın ikinci döneminde teslim edilmeyen CAS yansımaları, 45 puanlık bir öğrencinin dahi mezuniyet belgesi alamamasına sebep olur.
IB Diploma Riskini Sıfırlayın: 24 Barajından 40+ Hedefine Akademik Yol Haritası
IB Diploma Programı, tek bir dersin ya da HL dengesizliğinin iki yıllık emeği riske atabileceği hassas bir sistemdir. Mustafa Hoca koordinasyonundaki akademik kadromuz; ders kombinasyonu, HL/SL puan dengesi, IA (Internal Assessment) projeleri ve sınav hazırlık süreçlerinde öğrencilere tam kapsamlı stratejik rehberlik sağlar.
💬 WhatsApp ile Doğrudan Akademik Danışmanlık AlınÜcretsiz Akademik Durum Analizi
Öğrencinin okulunu, mevcut HL/SL ders paketini ve hedeflenen üniversite tercihlerini iletin; koordinatörümüz 24 saat içinde risk analizini ve çalışma planını sunsun.
IB Diploma Geçme Şartları Hakkında En Çok Merak Edilenler
Bir dersten 3 almak diplomayı riske atar mı?
Tek başına hayır. IBO kurallarına göre bir adayın en fazla üç adet 3 (veya altı) notu bulunabilir. Diğer 7 koşul (toplam ≥ 24, HL ≥ 12, SL ≥ 9, hiçbir dersten 1 alınmaması, en fazla iki adet 2 olması ve CAS'in tamamlanması) sağlandığı sürece öğrenci diplomasını eksiksiz alır. Asıl risk, dördüncü bir düşük notun gelmesi veya HL toplamının 12 barajının altında kalmasıdır.
HL ve SL puanları genel puandan ayrı mı değerlendirilir?
Evet, kesinlikle ayrı değerlendirilir. Genel toplamın 24 veya üzerinde olması diploma için tek başına yetmez. Öğrencinin 3 HL dersinden toplamda en az 12 puan (4 HL alanlarda en yüksek üçü sayılır), SL derslerinden ise en az 9 puan (2 SL alanlarda en az 5 puan) toplaması zorunludur. Örneğin 3 HL dersinden 3-4-4 alan bir aday toplam 11 puanda kaldığı için genel toplamı 27 olsa dahi diploma alamaz.
CAS tamamlanmazsa, 45 tam puan alınsa bile diploma iptal olur mu?
Evet. CAS (Creativity, Activity, Service) puan tablosuna sayısal bir puan katmaz; ancak IBO tarafından mutlak bir "Geçme Koşulu" (Passing Condition) olarak tanımlanır. CAS portfolyosu okulun IB koordinatörü tarafından resmi olarak sisteme onaylanmayan bir aday, 42 ders puanı ve TOK/EE'den tam 3 bonus puan (toplam 45) alsa bile IB Diploması verilmez ve sadece ders tamamlama sertifikası verilir.
TOK veya EE'den 'E' (Elementary) notu gelirse ne olur?
Diploma otomatik olarak iptal edilir (Failing Condition). 2014 yılından bu yana yürürlükte olan IBO kuralına göre, Theory of Knowledge (TOK) veya Extended Essay (EE) bileşenlerinden herhangi birinden "E" notu almak, öğrencinin 6 dersteki notları ne kadar yüksek olursa olsun diplomayı düşürür. Adayın diploma alabilmesi için her iki bileşenden en az "D" alması şarttır.
IB Çift Dilli Diploma (Bilingual Diploma) alma şartları nelerdir?
Bir öğrenci iki farklı Dil A (Language A) dersini (örneğin Türkçe A Edebiyat ve İngilizce A Dil ve Edebiyat) en az 3 notuyla tamamlarsa ya da bir Dil A dersinin yanında, Grup 3 (Bireyler ve Toplumlar) veya Grup 4 (Fen Bilimleri) derslerinden birini ana dilinden farklı bir dilde (örneğin İngilizce Chemistry veya Physics) başarıyla verirse "Bilingual Diploma" (İki Dilli Diploma) almaya hak kazanır.
Mayıs oturumunda diploma şartlarını sağlayamayan bir aday ne yapabilir?
Öğrenci bir sonraki sınav oturumunda (genellikle Kasım oturumu) başarısız olduğu dersleri veya puanını yükseltmek istediği branşları "Retake" (Tekrar Sınavı) olarak alabilir. IBO mevzuatına göre bir öğrenci IB diplomasını tamamlamak için toplamda en fazla 3 sınav oturumuna (örneğin Mayıs 2026, Kasım 2026, Mayıs 2027) katılabilir. Retake oturumunda alınan en yüksek not geçerli sayılarak diplomaya yansıtılır.
Not İtirazı (EUR - Enquiry Upon Results) süreci nasıl işler, not düşme riski var mı?
Sonuçlar açıklandıktan sonra öğrenci okulun IB koordinatörü aracılığıyla Kategori 1 EUR (Yeniden Değerlendirme) talebinde bulunabilir. Sınav kağıtları kıdemli bir baş denetmen tarafından baştan sona yeniden okunur. Burada dikkat edilmesi gereken kritik nokta; notun yükselme ihtimali olduğu gibi, sınırda olan kağıtların notunun düşme riski de vardır. Bu nedenle yalnızca 1-2 puanla üst nota yakın durumlarda itiraz önerilir.
Üniversite kabulleri için 24 puanla diploma almak yeterli midir?
24 puan, IBO'nun diplomayı vermek için belirlediği minimum mezuniyet eşiğidir; ancak rekabetçi üniversiteler için yeterli değildir. Örneğin İngiltere Russell Group üniversiteleri genellikle 34–38+ puan ve HL derslerinden en az 6,6,6; Hollanda araştırma üniversiteleri (TU Delft, TU Eindhoven vb.) 32–34+ puan ve Math AA HL; Almanya KMK denkliği ise en az 24 puanla birlikte belirli ders ve seviye kriterlerini zorunlu kılar.
Kaynak: Uluslararası Bakalorya Organizasyonu resmi Diploma Programı değerlendirme kriterleri ve yönetmelikleri (ibo.org).
IB Diplomanızı ve HL Derslerinizi Şansa Bırakmayın
24 puan barajından 40+ hedefli küresel üniversite kabullerine kadar, ders bazlı eksiklerinizi, IA projelerinizi ve sınav stratejinizi 26+ yıllık ODTÜ tecrübesiyle birlikte planlayalım.
📱 WhatsApp ile Anında Ulaşın 🧪 Mustafa Hoca ile IB Kimya 7 Hedefi →