IB mi A-Level mı?
Detaylı Karşılaştırma ve Doğru Programı Seçme Rehberi
Uluslararası lise programları arasında karar verme aşamasında olan öğrenciler ve veliler için en sık sorulan soru nettir: IB mi A-Level mı?
IB Diploma Programı, öğrencinin aynı anda 6 ders ve proje ile çok yönlü akademik gelişimini hedeflerken; A-Level sistemi, 3–4 derste derinleşerek erken uzmanlaşma sağlar. Doğru tercih, öğrencinin hedef üniversitesine, çalışma alışkanlıklarına ve zaman yönetimi becerisine bağlıdır.
Peki bu iki programdan hangisi senin akademik yapına, hedef üniversitene ve çalışma tarzına daha uygun?
Aşağıdaki 2 dakikalık mini karar testi, sana net bir yön gösterecek.
QUIZ SORULARI (NET VE STRATEJİK)
Aşağıdaki soruları hızlıca ve dürüstçe yanıtla. Doğru ya da yanlış yok; amaç sana en uygun akademik yapıyı görmek.
Soru 1
Aynı anda 6 ders + proje teslimleri seni nasıl hissettirir?
A) Zor ama düzenliysem yapabilirim → IB
B) Bunaltıcı, az derste derinleşmeyi tercih ederim → A-Level
Soru 2
Üniversite hedefin ne kadar net?
A) Henüz tam karar vermedim → IB
B) Alanım net (tıp, mühendislik, ekonomi vb.) → A-Level
Soru 3
Çalışma stilin hangisine daha yakın?
A) Süreç, ödev ve projelerle dengeli ilerlemek → IB
B) Final sınavına odaklı yoğun çalışma → A-Level
Soru 4
Hangi üniversite sistemi sana daha yakın?
A) ABD / çok uluslu / liberal arts → IB
B) İngiltere / alan bazlı üniversiteler → A-Level
Soru 5
Zaman yönetimi konusunda kendini nasıl görüyorsun?
A) Planlıyım, teslimleri takip ederim → IB
B) Kendi düzenimi kurmayı severim → A-Level
1️⃣ IB SONUCU (3+ IB cevabı)
Sonuç: IB Sana Daha Uygun Görünüyor 🎓
Çok yönlü bir akademik yapıyı aynı anda yönetebilecek disipline ve planlama becerisine sahipsin.
IB Diploma Programı; araştırma, proje ve ders dengesini birlikte yürütebilen öğrenciler için güçlü bir üniversite öncesi hazırlık sunar.
2️⃣ A-LEVEL SONUCU (3+ A-Level cevabı)
Sonuç: A-Level Sana Daha Uygun Görünüyor 🎯
Belirli alanlarda derinleşmeye ve sınav odaklı çalışmaya yatkın bir profilsin.
A-Level sistemi, hedefi net olan ve güçlü olduğu derslere odaklanarak ilerlemek isteyen öğrenciler için avantaj sağlar.
3️⃣ KARARSIZ / DENGELİ SONUÇ (2–2 / 3–2 gibi)
Sonuç: Profilin Her İki Programa da Yakın ⚖️
Cevapların, hem IB hem de A-Level için uygun özellikler taşıdığını gösteriyor.
Bu durumda ders kombinasyonu, üniversite hedefi ve okul seçimi sonucu doğrudan etkileyebilir.
⚠️ Bu sonuç bir başlangıçtır.
Program seçimi; ders kombinasyonu, hedef üniversite ve öğrencinin bireysel akademik yapısıyla birlikte değerlendirilmelidir.
Bu mini test sana kişisel bir yön gösterdi.
Ancak bu karar, yalnızca tercih değil; uzun vadeli akademik ve üniversite yolculuğunu etkileyen stratejik bir adımdır.
Özellikle IGCSE sonrası yapılan bu tercih, yalnızca lise sürecini değil; üniversite kabullerini, akademik gelişimi ve öğrencinin psikolojik dayanıklılığını da doğrudan etkiler.
Bu yazıda IB Diploma Programı (IBDP) ile A-Level sistemini; felsefe, ders yapısı, değerlendirme, iş yükü ve üniversite kabulleri açısından tarafsız ve danışman bakış açısıyla karşılaştırıyoruz.
Bu test sana bir yön gösterdi ama hâlâ emin değilsen:
IB ve A-Level konusunda öğrencinin hedeflerine göre birebir değerlendirme yapmak fark yaratır.
Perga Eğitim uzmanlarıyla ücretsiz 15 dakikalık ön görüşme planlamak için WhatsApp’tan bize yaz.
Temel Felsefe ve Yapı Farkı (En Önemli Bölüm)
Üniversite yetkilileri ve uluslararası eğitim kurumlarının ortak değerlendirmesine göre iki program arasındaki temel fark şudur:
IB Diploma Programı, öğrencilerde küresel bakış açısı, disiplinlerarası düşünme ve bağımsız sorgulama becerilerini geliştirmeyi hedefler.
A-Level, öğrencinin belirli alanlarda derinlemesine akademik uzmanlık kazanmasına olanak tanır.
Bu fark, programların tüm yapısını doğrudan etkiler.
IB’nin Yapısı ve Felsefesi
IB Diploma Programı bütüncül ve yapılandırılmış bir sistemdir. Öğrenciler 6 farklı ders grubundan toplam 6 ders almak zorundadır:
Ana Dil
Yabancı Dil
Sosyal Bilimler
Fen Bilimleri
Matematik
Sanat / Seçmeli
Bu derslerin 3’ü High Level (HL), 3’ü Standard Level (SL) olarak seçilir.
Buna ek olarak üç zorunlu çekirdek bileşen bulunur:
Theory of Knowledge (TOK): Bilgi felsefesi ve eleştirel düşünme
Extended Essay (EE): 4.000 kelimelik bağımsız araştırma tezi
CAS (Creativity, Activity, Service): Sosyal, sportif ve toplumsal çalışmalar
Bu yapı öğrenciyi üniversite hayatına çok güçlü şekilde hazırlar.
Ancak zaman yönetimi zayıf olan öğrenciler için iş yükü ciddi stres yaratabilir.
A-Level’ın Esnekliği ve Uzmanlaşma Avantajı
A-Level sistemi daha özgür ve esnek bir yapıya sahiptir. Öğrenciler genellikle 3 veya 4 ders seçer ve bu derslerde iki yıl boyunca derinlemesine çalışır.
Bu esneklik büyük bir avantajdır; ancak yanlış ders kombinasyonu seçildiğinde üniversite başvurularında risk oluşturabilir. Bu nedenle A-Level’da bilinçli ders seçimi ve rehberlik hayati önem taşır.
A-Level sistemi, öğrencinin belirli alanlarda derinleşmesine imkân tanıyan esnek bir yapıya sahiptir.
A-Level nedir, ders yapısı nasıldır ve kimler için uygundur sorularının detaylı cevabını A-Level Nedir? rehberimizde bulabilirsiniz.
Ders Seçimi ve Esneklik
A-Level:
Öğrenci yalnızca güçlü olduğu ve üniversitede okumak istediği alanlara odaklanabilir
(ör. Matematik, İleri Matematik, Fizik).IB:
Dengeli bir müfredat zorunludur. Fen ağırlıklı bir öğrenci bile dil ve sosyal bilim dersi almak zorundadır.
Özetle:
A-Level → erken uzmanlaşma
IB → geç karar verme esnekliği
A-Level’da “Facilitating Subjects” Stratejisi
Hedefi henüz net olmayan A-Level öğrencileri için İngiltere üniversiteleri bazı dersleri “facilitating subjects” olarak tanımlar:
Matematik
Fizik
Kimya
Biyoloji
İngilizce Edebiyatı
Tarih
Bu dersler, öğrencinin üniversite seçeneklerini uzun süre açık tutmasını sağlar ve A-Level’ın esnekliğini stratejik bir avantaja dönüştürür.
Özellikle Matematik, Fizik ve Kimya, İngiltere üniversiteleri tarafından “facilitating subjects” olarak kabul edilir.
Kimya dersi, tıp, mühendislik ve doğa bilimleri hedefleyen öğrenciler için kritik bir rol oynar.
Bu noktada A-Level Kimya dersinde bireysel akademik destek, not hedefi olan öğrenciler için belirleyici olabilir.
IB vs A-Level: Sınavlar ve Notlandırma
A-Level
Değerlendirme büyük ölçüde final sınavlarına dayanır
Her ders ayrı ayrı notlandırılır
Bir dersteki zayıflık diğer dersleri etkilemez
Bazı derslerde coursework veya proje bulunur
IB
Final sınavları + Internal Assessment (IA) birlikte değerlendirilir
TOK ve Extended Essay toplam puana katkı sağlar
Diploma notu 45 üzerinden hesaplanır
Önemli fark:
IB’de tek bir dersteki düşük performans, toplam diploma puanını doğrudan etkiler.
IB’de Internal Assessment (IA) ve ders içi projeler, final notu üzerinde ciddi etkiye sahiptir.
Özellikle IB Kimya HL/SL derslerinde, deney raporları ve veri analizi öğrencileri zorlayabilir.
Bu süreçte IB Kimya özel ders desteği, not kaybını önlemek ve IA kalitesini artırmak açısından büyük avantaj sağlar.
İş Yükü ve Zaman Yönetimi
IB:
6 ders + EE + TOK + CAS → sürekli ve çok yönlü iş yüküA-Level:
Daha az ders, daha fazla akademik derinlik
Hangisi daha zor?
Bu sorunun tek bir cevabı yoktur. Zorluk, programdan çok öğrencinin akademik profiline ve çalışma alışkanlıklarına bağlıdır.
Üniversite Kabulü ve Uluslararası Tanınırlık
Her iki program da dünya çapında son derece saygındır.
İngiltere, Kanada, Avustralya
A-Level, özellikle İngiltere için doğal bir geçiştir
IB diploması da genellikle 38–40+ skorlarla güçlü kabul görür
Amerika Birleşik Devletleri
IB’nin geniş müfredatı ve araştırma yapısı liberal arts sistemine çok uygundur
A-Level kabul edilir; bazı üniversiteler AP dersleriyle destek isteyebilir
🎓 Öğrenci Gözünden: Oxbridge Mülakatları
Bazı öğrenciler, Oxford ve Cambridge gibi mülakatlı üniversitelerde, A-Level müfredatından gelen öğrencilerin sorulara içerik aşinalığı açısından daha avantajlı hissettiklerini belirtmektedir.
Bu bir kural değil, öğrencisel bir gözlemdir; her iki programdan da Oxbridge’e kabul alan çok sayıda öğrenci bulunmaktadır.
🇹🇷 Türkiye (ÇOK ÖNEMLİ)
IB diploması, YÖK denkliği kapsamında Türkiye’deki üniversitelere doğrudan girişte kullanılabilir.
A-Level mezunları için ise genellikle TYT/AYT veya üniversite bazlı özel koşullar aranır.
Türkiye’de IB ve A-Level denklikleri üniversiteye göre değişebildiği için, bireysel danışmanlık büyük fark yaratır.
IB ve A-Level Notları Nasıl Karşılaştırılır?
Üniversiteler resmi dönüşüm yapmasa da, aşağıdaki tablo referans amaçlı yaygın kullanılan bir karşılaştırmayı gösterir:
| IB Diploma Puanı | Yaklaşık A-Level Karşılığı |
|---|---|
| 40 – 45 | A* A* A* / A* A* A |
| 38 – 39 | A* A* A / A* A A |
| 36 – 37 | A A A |
| 34 – 35 | A A B |
| 32 – 33 | A B B |
| 30 – 31 | B B B |
⚠️ Bu tablo resmî bir eşdeğerlik değildir. Üniversiteler, notlarla birlikte ders zorluklarını ve öğrenci profilini değerlendirir.
A-Level’da Araştırma Yapmak Mümkün mü? (EPQ)
IB’de Extended Essay zorunludur.
A-Level öğrencileri için ise Extended Project Qualification (EPQ) seçeneği bulunur.
EPQ, üniversiteler tarafından özellikle İngiltere’de olumlu bir akademik unsur olarak değerlendirilir ve “A-Level araştırma becerisi kazandırmaz” algısını dengeler.
IB’den A-Level’a (veya Tersi) Geçiş Yapılabilir mi?
Evet, bazı durumlarda mümkündür. Ancak:
Genellikle ilk dönemle sınırlıdır
Okul politikasına bağlıdır
Yoğun telafi çalışması gerektirir
IB → A-Level geçişi daha yaygındır
Bu nedenle program seçimi, “sonradan değiştiririz” düşüncesiyle yapılmamalıdır.
IB mi A-Level mı? Hangi Öğrenci İçin Hangisi Uygun?
A-Level Öğrenci Profili
Üniversite alanı net
Belirli derslerde çok güçlü
Sınav performansı yüksek
Bağımsız çalışmayı seven
IB Öğrenci Profili
Çok yönlü ve araştırmacı
Zaman yönetimi güçlü
Alanı henüz netleşmemiş
ABD veya çok uluslu üniversiteleri hedefleyen
Karar Vermeden Önce Kendinize Şu Soruları Sorun
Aynı anda 6 dersi ve proje teslimlerini yönetebilir miyim?
Sınav mı, süreç mi bana daha uygun?
Üniversite hedefim net mi?
Türkiye mi, İngiltere mi, ABD mi düşünüyorum?
Sonuç
IB ve A-Level’dan biri “daha iyi” olduğu için değil, farklı öğrenci profillerine hitap ettiği için vardır.
Doğru program, öğrencinin hedeflerine, akademik yapısına ve psikolojik dayanıklılığına uygun olandır.
Perga Eğitim olarak hem IB Diploma Programı hem de A-Level sürecinde öğrencilerimize bireysel danışmanlık ve akademik destek sunuyoruz.
Doğru program = Doğru rehberlik